Licytacja elektroniczna

Licytacja elektroniczna jest jednym z trybów udzielania zamówień publicznych przewidzianych przez ustawę pzp. Jest ona trybem specyficznym, który posiada wiele cech odmiennych od pozostałych trybów ustawowych.

Polega ona na wyłonieniu wykonawcy po licytacji, która odbywa się na formularzach zamieszczonych na specjalnie do tego przygotowanej stronie internetowej. Za pomocą tych formularzy biorący udział w postępowaniu wykonawcy składają kolejne oferty, zwane postąpieniami (art. 74 ust. 1 pzp).

Zakres zastosowania

Od 24 października 2008 Licytację elektroniczną można stosować do wszystkich rodzajów zamówień, których wartość nie przekracza progów unijnych (art. 74 ust. 2 pzp). Jest to znaczne rozszerzenie zakresu zastosowania licytacji, którą dawniej można było stosować wyłącznie do zamówień na dostawy i usługi powszechnie dostępne o ustalonych standardach jakościowych. Obecnie nic nie stoi na przeszkodzie udzielania w tym trybie zamówień także na roboty budowlane lub niestandardowe usługi i dostawy.

Ważną cechą postępowania w trybie jest ograniczenie kryteriów oceny ofert do jednego - ceny. W związku z tym w trybie licytacji elektronicznej nie stosuje się przepisów ustawy dotyczących wyboru najkorzystniejszej oferty (art. 81 pzp).

Wszczęcie postępowania

Postępowanie w trybie licytacji elektronicznej wszczyna się przez ogłoszenie opublikowane przez Zamawiającego w Biuletynie Zamówień Publicznych, na swojej stronie internetowej oraz na stronie, na której ma być prowadzona aukcja. Konieczność publikacji ogłoszenia w BZP jest istotną zmianą wprowadzoną nowelizacją z 4 września 2008 r. 

W art. 75 ust. 2 pzp jest określony minimalny zakres treści takiego ogłoszenia. Musi ono zawierać:
1) nazwę (firmę) i adres zamawiającego;
2) określenie trybu zamówienia;
3) określenie przedmiotu zamówienia;
4) wymagania dotyczące rejestracji i identyfikacji wykonawców, w tym wymagania techniczne urządzeń informatycznych;
5) sposób postępowania w toku licytacji elektronicznej, w szczególności określenie minimalnych wysokości postąpień;
6) informacje o liczbie etapów licytacji elektronicznej i czasie ich trwania;
7) termin składania wniosków o dopuszczenie do udziału w licytacji elektronicznej;
8) termin otwarcia oraz termin i warunki zamknięcia licytacji elektronicznej;
9) opis warunków udziału w postępowaniu oraz opis sposobu dokonywania oceny spełniania tych warunków;
10) informację o oświadczeniach lub dokumentach, jakie mają dostarczyć wykonawcy w celu potwierdzenia spełnienia warunków udziału w postępowaniu;
11) termin związania ofertą;
12) termin wykonania zamówienia;
13) wymagania dotyczące zabezpieczenia należytego wykonania umowy;
14) istotne dla stron postanowienia, które zostaną wprowadzone do treści zawieranej umowy w sprawie zamówienia publicznego, albo ogólne warunki umowy, albo wzór umowy, jeżeli zamawiający wymaga od wykonawcy, aby zawarł z nim umowę w sprawie zamówienia publicznego na takich warunkach;
15) adres strony internetowej, na której będzie prowadzona licytacja elektroniczna

W tym trybie nie występuje specyfikacja istotnych warunków zamówienia (art. 81 pzp), a najistotniejsze dla zamówienia informacje znajdują się już w ogłoszeniu.

Wnioski o dopuszczenie do udziału w postępowaniu

Należą one do koniecznych elementów postępowania w opisywanym trybie. Zamawiający wyznacza w ogłoszeniu termin, w którym zainteresowani wykonawcy mają składać wnioski o dopuszczenie do udziału w licytacji. Termin ten nie może być krótszy niż 7 dni od dnia ogłoszenia (art. 76 ust. 1 pzp). Następnie zamawiający ma obowiązek zaproszenia do udziału w licytacji wszystkich wykonawców, którzy zgłosili się do udziału w postępowaniu i potwierdzili spełnienie określonych w ogłoszeniu warunków (art. 76 ust. 2 pzp).

Warunki udziału i wadium

Tryb licytacji elektronicznej jest ograniczony tylko do zamówień na usługi i dostawy o wartości poniżej progów unijnych. Regulacja dotycząca warunków udziału w postępowaniu jest taka sama jak w pozostałych trybach. Ze względu na wartość przedmiotu zamówienia zamawiający nie ma jednak obowiązku żądania od wykonawców dokumentów potwierdzających spełnianie określonych w ogłoszeniu wymogów. Zgodnie z art. 76 ust. 3 pzp zamawiający może również żądać od wykonawców wniesienia wadium na zasadach określonych w art. 45 i 46 ustawy.

Otwarcie licytacji

Następuje ono w terminie, który został określony w ogłoszeniu. Ustawa wymaga jednak, by nie było to krócej, niż 5 dni od przekazania wykonawcom zaproszenia do składania ofert (art. 76 ust. 4 pzp). Od chwili rozpoczęcia do zamknięcia licytacji cała komunikacja pomiędzy stronami postępowania, polegająca na wymianie wniosków, oświadczeń i innych informacji obywa się drogą elektroniczną (art. 77 pzp).

Oferta

Ustawa pzp przewiduje tylko jedną formę, w jakiej wykonawcy składają oferty w trybie licytacji elektronicznej. Jest to oświadczenie woli w postaci elektronicznej. Nowelizacja z września 2008 zniosła jednocześnie wymóg, aby tak złożone oświadczenie woli było opatrzone bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym przy pomocy ważnego kwalifikowanego certyfikatu (zagadnienie bezpiecznego podpisu elektronicznego reguluje Ustawa z dnia 18 września 2001 r. o podpisie elektronicznym - Dz. U. z 2001 r. Nr 130 Poz. 1450).

Jest to znaczące ułatwienie dla potencjalnych wykonawców i daje szansę na znaczący wzrost zainteresowania zamawiających w udzielaniu zamówień publicznych w trybie licytacji elektronicznej.

Każde tak dokonane postąpienie dokonane przez wykonawcę jest automatycznie klasyfikowane na podstawie ceny, jedynego kryterium oceny ofert w trybie licytacji elektronicznej.

Regulacja dotycząca ofert składanych w licytacji elektronicznej jest zgodna z regulacją aukcyjnego trybu zawierania umów, określonego w kodeksie cywilnym. Podobnie jak w kc, w licytacji elektronicznej oferta przestaje wiązać wykonawcę w chwili, gdy inny wykonawca złoży ofertę korzystniejszą (art. 78 ust. 3 pzp, art. 702 § 1 kc).

Przebieg licytacji

Ustawa pzp daje zamawiającemu wiele swobody dotyczącej struktury licytacji. Może oba składać się z jednego albo wielu etapów (art. 79 ust. 1 pzp). Informacja o ilości przewidzianych etapów licytacji musi być określona już w ogłoszeniu.

W toku licytacji zamawiający może nie kwalifikować do kolejnego etapu tych wykonawców, którzy nie złożyli nowych postąpień. Zastrzeżenie o takiej regulacji musi być jednak zawarte w opublikowanym ogłoszeniu (art. 79 ust. 2 pzp). W przypadku gdy po zakończeniu etapu zamawiający nie kwalifikuje wykonawcy do kolejnego, musi go o tym bezzwłocznie poinformować.

Ustawa określa też zakres informacji, które zamawiający musi w toku licytacji przekazywać wszystkim uczestnikom. Art. 79 ust. 3 pzp zalicza do nich:
1) pozycję złożonych przez nich ofert,
2) liczbę wykonawców biorących udział w każdym z etapów licytacji elektronicznej,
3) informację o cenach złożonych przez nich ofert.
Pzp zastrzega jednak, że do momentu zamknięcia licytacji zamawiający nie może ujawnić informacji, na podstawie których można zidentyfikować wykonawców.

Zakończenie licytacji

Postępowanie prowadzone w trybie licytacji elektronicznej może kończyć się na trzy sposoby przewidziane w art. 80 ust. 1 pzp. Pierwszym jest zakończenie w terminie określonym w ogłoszeniu. Drugie następuje w sytuacji, gdy w określonym w ogłoszeniu okresie nie będą zgłoszone nowe oferty. Trzeci polega na zamknięciu licytacji po zakończeniu ostatniego z ustalonych w ogłoszeniu etapów.

Bezpośrednio po zamknięciu licytacji zamawiający ma obowiązek podać nazwę oraz adres wykonawcy, który zaoferował najniższą cenę.

Udzielenie zamówienia

Warunkiem ważności postępowania prowadzonego w trybie licytacji elektronicznej jest złożenie w postępowaniu co najmniej dwóch wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu oraz złożenie podczas licytacji co najmniej jednej oferty (art. 93 ust. 1 pkt 3 pzp w brzmieniu określonym ustawą z 4 września 2008 o zmianie ustawy – Prawo zamówień publicznych oraz niektórych innych ustaw).

Po zakończeniu licytacji elektronicznej zamawiający udziela zamówienia wykonawcy, który zaoferował najniższą cenę (art. 80 ust. 3 pzp). Do zawarcia umowy może dojść dopiero po upływie 7 dniowego terminu określonego w art. 94 ust. 1 pzp dla zamówień o wartości poniżej progów unijnych. Zawarcie umowy przed upływem tego terminu będzie możliwe tylko wtedy, kiedy w postępowaniu zostanie złożona tylko jedna oferta, zgodnie z art. 94 ust. 1a pzp.

Warunkiem ważności postępowania prowadzonego w trybie licytacji elektronicznej jest wpłynięcie co najmniej dwóch wniosków o dopuszczenie do udziału w licytacji oraz złożenie co najmniej jednej oferty. W przeciwnym razie zachodzi określona w art. 93 ust. 1 pkt 3 przesłanka obligatoryjnego unieważnienia postępowania.

Autor: Jakub Michalski

Stan prawny na: 4 grudnia 2008 r.

Powrót