Zamówienia publiczne



Aktualności  |  Encyklopedia  |  Akty prawne  |  Orzecznictwo  |  Publikacje UZP  |  Linki  |  Redakcja



Aktualności:

Encyklopedia:

Prawo:

Orzecznictwo:

Publikacje UZP:

Linki:

Redakcja:


Umowa ramowa

Umowa ramowa to szczególna instytucja przewidziana w ustawie Pzp. Jej definicję podaje art. 2 pkt 9a ustawy. Zgodnie z nim umowa ramowa to umowa, którą zamawiający może zawrzeć z jednym lub wieloma wykonawcami, a jej cel to ustalenie warunków dotyczących udzielania zamówień publicznych w przyszłości. Umowa ramowa nie jest odrębnym trybem udzielania zamówień publicznych, stanowi pewien etap udzielania zamówień publicznych, jej zawarcie nie jest jednak udzieleniem zamówienia. 

Do koniecznych warunków umowy ramowej ustawa zalicza w szczególności cenę (do ceny zapisanej w umowie ramowej odnosić się będą ceny ofert składanych w kolejnym etapie postępowania wynikającego z zawarcia umowy ramowej). Cena nie musi być wyrażona kwotowo, wystarczające może być wskazanie mechanizmu kształtującego cenę1. Umowa ramowa może także zawierać klauzule waloryzujące cenę w czasie obowiązywania umowy ramowej2

Zakres zastosowania umowy ramowej 

Ustawa Pzp nie ogranicza możliwości zastosowania umowy ramowej. Mogą być więc na jej podstawie udzielane zamówienia na każdy przedmiot (roboty budowlane, dostawy, usługi) o dowolnej wartości (zarówno poniżej jak i ponad progami unijnymi). 

Zawarcie umowy ramowej 

Umowę ramową zawiera się po przeprowadzeniu postępowania w jednym z trzech trybów: przetargu nieograniczonego, przetargu ograniczonego i negocjacji z ogłoszeniami. Zgodnie z art. 99 Pzp przepisy dotyczące tych trybów stosuje się jednak odpowiednio, z uwzględnieniem specyfiki umowy ramowej (np. możliwości zawarcia umowy ramowej na jeden przedmiot zamówienia z większą liczbą wykonawców). 

Wpływ na postępowanie związane z zawarciem umowy ramowej ma także wartość przedmiotu zamówienia. Do jej ustalenia stosuje się przepis art. 32 ust. 7 Pzp, który stanowi, że za wartość przedmiotu zamówienia zamawiający powinien przyjąć wartość wszystkich zamówień objętych umową ramową, których zamierza udzielić w okresie jej obowiązywania. 

Umowa ramowa musi być zawarta na czas określony. Art. 100 ust. 1 Pzp wyznacza maksymalny okres, na który można zawrzeć umowę ramową na 4 lata. Ustawa pozostawia jednak możliwość zawarcia umowy ramowej na okres dłuższy, zobowiązując jednocześnie zamawiającego do niezwłocznego powiadomienia Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych, wraz z podaniem faktycznego i prawnego uzasadnienia podjętej decyzji (art. 100 ust. 2 Pzp). 

Liczba wykonawców 

Ustawa Pzp daje w tym zakresie zamawiającemu dwie możliwości. 

Może on zawrzeć umowę ramową z jednym wykonawcą. Wymaga to jednak zaistnienia sytuacji, gdy zawarcie umowy z większą liczbą wykonawców byłoby dla zamawiającego niekorzystne z przyczyn technicznych lub organizacyjnych (art. 100 ust. 3 pkt 1 Pzp). 

Druga możliwość (art. 100 ust. 3 pkt 2 Pzp) to zawarcie umów ramowych z co najmniej 3 wykonawcami (ewentualnie z mniejszą ilością, jeżeli w postępowaniu nie złożono co najmniej trzech ofert niepodlegających odrzuceniu). Prawo zamówień publicznych wspomina także, że zamawiający nie może wykorzystywać umowy ramowej do ograniczania konkurencji (art. 100 ust. 4 Pzp). Przepis nie wskazuje jednak, w jakiej sytuacji mogłoby do tego dojść3

Udzielanie zamówień na podstawie umowy ramowej 

W zależności od ilości podmiotów, z którymi została zawarta umowa ramowa zamawiający może udzielać zamówienia publiczne znajdujące się w jej zakresie na dwa sposoby. Oba charakteryzują się brakiem obowiązku stosowania wymienionych w ustawie trybów postępowania. 

W przypadku umowy ramowej z jednym wykonawcą zamawiający udziela mu zamówień publicznych na warunkach nie mniej korzystnych niż w umowie ramowej (art. 101 ust. 1 pkt 1 Pzp). Stosuje przy tym odpowiednio przepis art. 68 ust. 1 (dotyczący trybu zamówienia z wolnej ręki). Zamawiający zaprasza więc wykonawcę do negocjacji, przekazując jednocześnie informacje niezbędne do przeprowadzenia postępowania. W szczególności chodzi o istotne postanowienia umowy. W tym zakresie zamawiający nie ma obowiązku stosowania przepisów dotyczących SIWZ (art. 36 ust. 1-3, art. 37 i 38 Pzp), za wyjątkiem możliwości żądania przedstawienia w ofercie tych elementów, które wykonawca zamierza zlecić podwykonawcom oraz możliwości wyłączenia zlecania podwykonawcom wykonania pewnych elementów zamówienia. 

W przypadku umowy ramowej zawartej z większą liczbą wykonawców zamawiający zaprasza ich do składania ofert. Do zaproszeń stosuje się odpowiednio przepisy art. 60 ust. 2 Pzp wyznaczający konieczne elementy treści zaproszenia: 

1) oznaczenie miejsca i terminu składania oraz otwarcia ofert 
2) informacja o obowiązku wniesienia wadium - tutaj odpowiednio stosuje się przepisy art. 45 i 46 Pzp oraz 
3) informacja o terminie związania ofertą. 

Kolejnym przepisem, który stosuje się odpowiednio jest art. 64 ust. 1 i 3 . Zgodnie z nimi wyznaczając termin na złożenie oferty zamawiający musi wziąć pod uwagę czas niezbędny na jej przygotowanie i złożenie. Wraz z zaproszeniem zamawiający ma obowiązek przekazać wykonawcom SIWZ (które nie musi jednak zawierać informacji o warunkach udziału w postępowaniu oraz o sposobie oceny ich spełniania). Także w takim przypadku oferty nie mogą być mniej korzystne niż oferty złożone w postępowaniu prowadzącym do zawarcia umów ramowych (art. 101 ust. 3 Pzp). 

W toku udzielania zamówień na podstawie zawartej umowy ramowej zamawiający może dokonać zmiany warunków zamówienia, jeżeli te zmiany nie są istotne. Zamawiający nie może jednak zmienić kryteriów oceny ofert, które zostały określone w umowie ramowej (art. 101 ust. 2 Pzp). 

Wyjątki od stosowania przepisów Pzp 

Istotnym ułatwieniem przy udzielaniu zamówień objętych umową ramową jest wyłączenie stosowania przepisów art. 26 Pzp (art. 101 ust. 4). Zamawiający nie musi na tym etapie, niezależnie od wartości przedmiotu zamówienia, żądać od wykonawców dokumentów i oświadczeń potwierdzających spełnienie przez nich warunków udziału w postępowaniu. Wyłączenie to wynika z faktu, że spełnienie tych warunków wykonawcy musieli już udowodnić przed zawarciem umowy ramowej. Pozwala to odformalizować procedurę udzielenia zamówienia na podstawie zawartej wcześniej umowy ramowej. 

Z kolei wyłączenie stosowania art. 169 ust. 2 wyklucza obligatoryjność przeprowadzenia przez Prezesa UZP kontroli uprzedniej zamówień współfinansowanych ze środków Unii Europejskiej udzielanych na podstawie umowy ramowej, których wartość przekracza wyrażoną w złotych równowartość kwot 20 000 000 euro (dla robót budowlanych) czy 10 000 000 euro (dla dostaw lub usług). 

1 tak J. Baehr w: T. Czajkowski (red.) "Prawo zamówień publicznych. Komentarz" Warszawa 2007, s.338 
2 ibidem 
3 por. J. Baehr w: T. Czajkowski (red.) "Prawo zamówień publicznych. Komentarz" Warszawa 2007, s. 341 oraz J. Pieróg "Prawo zamówień publicznych. Komentarz", Warszawa 2007, s. 334


Autor: Jakub Michalski

Stan prawny na: 4 grudnia 2008 r. 

Powrót